۱۰ روستای دوستدار کتاب

 ۱۰ روستا از استان‌های فارس، اصفهان، کردستان، هرمزگان، یزد، بوشهر، خراسان شمالی، همدان و البرز، در سومین دورۀ جشنوارۀ روستاها و عشایر دوستدار کتاب، روستای دوستدار کتاب شناخته شدند.

به گزارش ستاد اطلاع‌رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، در این مراسم که عصر امروز (دوم اسفند ماه) در تالار وحدت و با حضور برگزار شد، روستاهای «فهلیان» از نورآباد ممسنی استان فارس، «علوی» از نیاسر استان اصفهان، «خواجه جمالی» از نی‌یز استان فارس، «سردوش» از مریوان استان کردستان، «گَزیر» از بندر لنگۀ استان هرمزگان، «رئیس‌آباد» از ابرکوه استان یزد، «درازی» از دشتی استان بوشهر، «طبر» از جاجرم استان خراسان شمالی، «قُباق تپه» از کبودرآهنگ استان همدان و «فرّخ‌آباد» از فردیس استان البرز، به‌عنوان روستاهای دوستدار کتاب کشور معرفی شدند.

هیأت داوران سومین دورۀ جشنوارۀ پایتخت کتاب ایران، متشکل از «ندا موحدی‌پور»، «مرضیه مرآت‌نیا»، «بهروز فتحی»، «رضا برزگر»، «اسماعیل جانعلی‌پور»، «حمید عبداللهیان»، «فریبرز خسروی»، «حجت‌الله غلامعلی»، «عبدالمهدی مستکین»، «روح‌الله منوچهری» و «سیدابوالفضل هاشمی»، به دلیل فعالیت‌های گسترده‌، ابتکاری و مردمی در ترویج کتابخوانی‌، لوح تقدیر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را به همراه مبلغ ۱۰۰میلیون ریال حواله کتاب، ۵۰میلیون ریال جایزۀ نقدی توسط معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مبلغ ۵۰میلیون ریال جایزه نقدی از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی‌، مبلغ ۵۰میلیون ریال از سوی سازمان ‌شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور‌ و مبلغ ۵۰میلیون ریال از سوی کانون‌های عالی فرهنگی- هنری مساجد‌، به نمایندگان این روستاها اهدا شد.

مراسم اختتامیۀ سومین دورۀ جشنوارۀ روستاها و عشایر دوستدار کتاب و طرح انتخاب پایتخت کتاب ایران تا ساعت ۱۷ امروز، در تلار وحدت ادامه دارد.

گزارش شهردار نیشابور از ۳۲ برنامه ای که در این شهر طی یک  سال گذشته اجرایی شده است

در اختتامیه سومین دوره‌ی انتخاب پایتخت کتاب ایران هادی مسلمی شهردار نیشابور که به عنوان شهر برگزیده سال گذشته گزارشی از روند برنامه‌های این شهر در سال گذشته ارائه کرد.

به گزارش ستاد اطلاع رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، هادی مسلمی شهردار نیشابور گفت: نام و نشان نیشابور از گذشته تاکنون در ذهن و زبان ایرانیان نامی باشکوه با نشان‌های فرهنگی و هنری غنی بوده است که در جهان نیز شناخته شده است و سال ۱۳۸۹ در شبکه میراث معنوی جهان در سازمان یونسکو ثبت شده است.

مسلمی در ادامه با اشاره به برگزیده شدن نیشابور به عنوان پایتخت سال گذشته کتاب ایران گفت: به گواهی هیئت‌داوران و کارشناسان، آنچه باعث شد نیشابور پایتخت کتاب ایران شود، حضور فعال نهادهای مردمی، تشکل‌های مدنی و صنایع در کنار نهادهای دولتی و عمومی در ترویج کتاب‌خوانی بود.

وی افزود: نخستین پارلمان زنان در نیشابور تشکیل شد که در کنار پیگیری مطالبات زنان و دختران، در ترویج کتاب‌خوانی نیز فعال است. تشکیل شبکه نهادهای فعال در ترویج کتاب‌خوانی که با نام نمادین سیمرغ که ۳۰ انجمن کتاب‌خوانی در اقشار و فضاهای مختلف را با همین عنوان در حوزه کتاب‌خوانی را زیر چتر خود دارد یکی دیگر از این فعالیت‌هاست.

شهردار نیشابور همچنین گفت: از دو سال پیش در نیشابور موجی مبارک راه افتاده است که همه نهادها و دستگاه‌ها در حرکتی منسجم و هم‌افزا، ترویج کتاب‌خوانی را به‌عنوان راهی برای توسعه و پیشرفت شهر دنبال می‌کنند. شهرداری، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهاد کتابخانه‌های عمومی، آموزش‌وپرورش، انجمن‌ها و نهادهای غیردولتی، صنایع، دانشگاه‌ها و مدارس و خوشبختانه از امسال روستاها به این موج عظیم پیوسته‌اند، موجی که محدود به امسال و سال آینده نخواهد بود و تا سال‌های سال ادامه خواهد یافت.

مسلمی در ادامه به اقداماتی اشاره کرد که منجر به انتخاب نیشابور به عنوان دومین پایتخت کتاب ایران شد. این اقدامات عبارتند از:

  • اطلاع رسانی در سطح وسیع جهت یک انگیزش و انقلاب کتاب‌خوانی در سطح دانش‌آموزی
  • دیوارنویسی‌های گسترده بر مبنای کتاب و کتاب‌خوانی
  • آغاز به کار انجمن کتاب سیمرغ با سی موضوع کتاب‌خوانی و ترغیب عموم به مطالعه

لازم به ذکر است: این انجمن مردمی و خودجوش یکی از پتانسیل‌های قوی برای ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی است که در سال پایتختی کتاب با اعضایی ثابت و غیرثابت حضوری و غیرحضوری، برنامه‌ریزی‌هایی دقیق، کار تیمی در حوزه کتاب‌های متنوع و داستان و شعر با نشست‌های هفتگی نقد و بررسی و حضور کارشناسان و نویسندگان برجسته نیشابوری و کشوری فعالیت می‌کند. انجمن داستان، عطار خوانی، مثنوی‌خوانی، شاهنامه‌خوانی و.. از شاخه‌های اصلی این انجمن می‌باشند. که به‌صورت هفتگی و ماهانه مشغول به کار هستند. از دیگر فعالیت‌های این انجمن اهدای کتاب به مناطق محروم، تجهیز کتابخانه‌های زنجیره‌ای در سطح شهرستان و همکاری همه‌جانبه با نهاد کتابخانه‌های عمومی و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر نهادها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی جهت برگزاری همایش‌ها و نشست‌ها و سمینارها و … است.

  • برگزاری بزرگ‌ترین میز مطالعه جهان برای عموم مردم و استقبال آنان
  • اجرای طرح زیبای کوله‌پشتی کتاب امانت در بوستان‌ها
  • تشویقی کتاب‌خوانان زندانی در تخفیف مجازات
  • پاداش به کارکنان کتاب‌خوان بیمه تأمین اجتماعی
  • حمایت صنایع و کارخانه‌ها از فرهنگ کتاب‌خوانی چون شرکت معتبر گرینه
  • برگزاری مسابقات تا سیمرغ (ویژه حفظ غزلیات عطار ویژه نوجوانان)
  • برگزاری مسابقات چله چارانه (حفظ چهل رباعی از خیام در سطح پیش دبستانی تا دوره دوم ابتدایی)
  • به رسمیت شناختن فعالیت‌های گسترده و همه جانبه انجمن کودک ونوجوان سیمرغ با بیش از ۷۰ برنامه در سطح گسترده چون:

برگزاری نشست‌های تخصصی، برگزاری روزشمارهای مخصوص سال (روز جهانی کودک، روز کتاب کودک، روز رسانه و کودک و…) نشست‌های سه شنبه‌های با” یک فنجان کتاب” در پارک‌ها و مدارس و محله‌های محروم شهرستان، همایش چند سالانه خوانش کتاب و اهدای آن برای بیش از سیصد روستا در پنج شنبه‌ها با نهال و کتاب ” ۴۰ کتاب ۴۰ روستا” در طرح تور کتاب کودک، سفر کتاب، نشست‌های تخصصی نقد ادبیات کودک و اثار کودک، اهدای کتاب، تجهیز قفسه کودک ونوجوان در کتابخانه‌های را اندازی شده سطح شهرستان، نشست‌های مخصوص والدین و …، برگزاری همایش‌های مختلف و سمینارها، اولین جشنواره ادبی اثار بزرگ. ناقدان کوچک و حضور در نمایشگاه کتاب و…مسابقات کتاب‌خوانی، شرکت در طرح جنگل توران، برگزاری گرامیداشت توران میرهادی، راهپیمایی کودک کتاب صلح جهانی در حمایت از کودکان سوریه و تمام کشورهایی که در جنگ هستند، همایش پرواز بادکنک‌ها با پیام صلح فرهاد حسن زاده، نذر چله‌های کتاب در سطح عموم، راه اندازی و حضور فعال در باشگاههای کتاب و همایش کتاب کودک دوچرخه و …. طرح کتاب سبز و …. راه اندازی خبر نامه وحضور فعال در فضای مجازی …

  • اهدای بیش از یک میلیار ریال کتاب به روستاها
  • تقدیر از خبرنگاران کتابخوان
  • برگزاری هجدهمین نمایشگاه ملی ناشران
  • تقدیر از نابینایان کتابخوان
  • برگزاری کارگاههای مربیان باشگاههای کودک ونوجوان (با همکاری انجمن کودک و نوجوان و سازمان سما نیشابور)
  • نشست مدیران فرهنگی سراسر کشور
  • نصب المانهای کتاب در سطح شهر
  • اجرای طرح زنگ کتاب در مدارس
  • برگزاری مسابقات کتاب‌خوانی ازدر سنین مختلف

۲۱-تعامل کلیه سازمانها و نهادهای دولتی و غیردولتی در انقلاب کتاب و کتاب‌خوانی شهرستان (خصوصاً انقلاب کتاب کودک)

۲۲-راه اندازی بوستان‌های کتاب

۲۳- طرح صبحانه با کتاب ادارات و نهادها

۲۴- طرح تراکتهای منوی کتاب در رستوران‌ها و …

۲۵- اتوبوس کتاب و ایستگاههای مطالعه

۲۶-کتاب در سبد خانوار

۲۷-یک روز با کتابفروش

۲۸-گنج خاطرات سالمندان از کتاب و کتاب‌خوانی

۲۹ – جاگذاشتن کتاب

۳۰ – طرح و اجرای مطالعه مهاجر نشین ها

۳۱- بر افراختن پرچم کتاب درکنار پرچم ایران در زنگ صبحگاه مدارس و زنگ صبحگاه پادگانها

۳۲- وبسیاری از فعالیت‌ها در حوزه کتاب و ترویج فرهنگ مطالعه و ترغیب مردم در همه سطوح به آن چون:

– پرداخت اضافه کار در ازای کتاب‌خوانی به کارگران به میزان یک ساعت در روز در کارخانه لنیات گرینه و کارخانه صنعت شرق و اداره تأمین اجتماعی

– راه اندازی ایستگاه کتاب در مسیرهای پرتردد

-قرار دادن میز مطالعه در سالن انتظار ادارات و نهادهای عمومی

– راه اندازی ایستگاه‌های کتاب مجازی برای مطالعه کتاب‌های الکترونیک

– راه اندازی پیک کتاب برای سالمندان و ناتوانان

– قرار دادن قفسه کتاب در اتوبوس شهری و حمل‌ونقل عمومی

-راه اندازی کتابخانه‌های اتوبوسی با استفاده از اتوبوس‌های خارج شده از ناوگان حمل و نقل عمومی

-تور اهدای کتاب در روستاها و حاشیه شهرها

– نصب المان‌های شهری با محوریّت کتاب: مانند نقاشی دیواری، مجسمه‌ها و….

– اختصاص فضای رایگان به تبلیغات محیطی کتاب در سطح شهر: بیلبوردها و …

-خوش نویسی آثارخیّام، عطّارو.. و نصب در اعلان‌های شهری

– نقاشی آثار بزرگان عرصه‌ی فرهنگ و ادب به ویژه نویسندگان (باهمکاری انجمن هنرهای تجسّمی ودانشگاه هنر)

-تخفیف عوارض شهرداری برای کتابفروشی‌ها،‌ ناشران و مراکز توزیع

– ارائه تسهیلات لازم مانند زمین‌های مناسب برای تأسیس و توسعه کتابفروشی ها

– تجهیز و راه اندازی چهارشنبه بازار کتاب برای مبادله کتابهای دست دوم

– جوایز ادبی و جشنواره‌های مختلف چون جایز عطار و خیام و فضل بن شاذان، سیمرغ طلایی کودک ونوجوان، شفیعی کدکنی و …

-…

  • هدف از این همه فعالیت و انرژی نیشابوریان برای ایرانی اباد و دانا و تواناست با چشم انداز:

 

-افزایش سرانه مطالعه کشوردر سطح ملی و جهانی

-افزایش مراجعه به کتابخانه

-گسترش فضاهای فرهنگی مرتبط با کتاب و کتاب‌خوانی

استفاده از کتاب برای کاهش آسیب‌های اجتماعی و بحران‌های اجتماعی و زیست محیطی

-استفاده از کتاب‌خوانی برای تقویت فرهنگ گفت‌وگو و مدارا از طریق کتاب

-استفاده از کتاب‌خوانی برای توانمند سازی زنان، کودکان و افراد محروم

-استفاده از کتاب برای تقویت ارزش‌های انسانی و اخلاقی

-استفاده از خواندن برای افزایش دانش عمومی و مهارت‌های مردم

-تعدیل بمباران اطلاعاتی رسانه‌های مجازی

– تأسیس کتابخانه‌ی سبز

– و….

مسلمی در پایان با اشاره به مشکلات اجرایی شدن این طرح گفت: یکی از مشکلات کتاب‌خوانی در شهرهایی مانند نیشابور در دسترس نبودن کتاب برای عموم مردم است. این برنامه با در دسترس قرار دادن کتاب به خصوص در مناطق محروم ضمن افزایش میزان کتاب‌خوانی به تاثیرات اجتماعی کتاب‌خوانی مطابق اهداف برنامه نیشابور برای پایتختی کتاب نیز چشم دارد.اجرای مجموعه فعالیت‌هایی که ذیل این برنامه تعریف شده است، نیازمند فراهم آمدن امکانات و زیرساخت‌هایی است که شهرداری نیشابور و اداره کتابخانه‌های عمومی نیشابور آن را فراهم می‌کنند، اما در اجرای آن تشکل‌های مردمی فعالیت دارند. مهم‌ترین ذی نفعان این برنامه مردم کتابخوان در مناطق محروم شهر هستند، اما به غیر مستقیم برای ناشران و کتابفروشان و مراکز توزیع و به تبع آن مولفان نیز به دلیل اینکه باعث خرید و توزیع کتاب می‌شود، مفید خواهد بود.

سیدآبادی: شهرهایی نامزد پایتخت کتاب ایران شده‌اند که هنوز اداره ارشاد ندارند/افزایش۶۷ درصدی فروش کتاب در کتابفروشی‌های پایتخت کتاب سال پیش

آیین اختتامیه سومین دوره طرح انتخاب پایتخت کتاب ایران و همچنین سومین دوره جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب در تالار وحدت تهران برگزار شد.

به گزارش ستاد اطلاع رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، علی اصغر سیدآبادی دبیر این رویدادها در سخنانی گزارشی از برگزاری سومین دوره‌ی انتخاب پایتخت کتاب ایران و روستاها و عشایر دوستدار کتاب ارائه کرد. سید آبادی با بیان اینکه دوست دارد به جای گزارش رسمی روایتی شخصی از این دو رویداد ارایه کند گفت: روز نخستی که ایده انتخاب پایتخت کتاب و روستاهای دوستدار کتاب را ارایه کردیم، کسی باور نمی کرد این حرکت با چنین استقبالی رو به رو شده و به پویشی مردمی در شهرها برای کتابخوانی منجر شود. آن روزها مدام در برابر این پرسش ها قرار می گرفتیم که مگر چند شهر داریم که شایستگی پایتخت کتاب شدن را داشته باشد؟آیا اصلا شهرها استقبال خواهند کرد؟ آیا ۱۰-۲۰ روستا در این جشنواره شرکت خواهند کرد؟ آیا بهتر نیست که به جای پایتخت کتاب، پایتخت فرهنگی و به جای روستای دوستدار کتاب، روستای دوستدار فرهنگ انتخاب کنیم که شامل همه چیز باشد که تعداد شهرها و روستاهایی که شرکت می کنندبیشتر شود؟

وی با اشاره به حمایت‌های آقای صالحی معاون فرهنگی وزارت ارشاد گفت: اولین گام این بود که استدلال کنیم، چرا کتاب و نه هیچ چیز دیگر. کار سختی نبود. کتاب هم در دسترس ترین عنصر فرهنگی در همه شهرها و روستاهاست، هم باسابقه ترین و هم تنها رسانه ای است که با همه میراث بشر پیوند دارد و ترویجش ترویج همه یافته ها و فضیلت ها و دانش ها و تجربه های بشر است. هر رشته علمی و فرهنگی و هنری آثارش را در کتاب به دیگران منتقل شده است و ترویج کتابخوانی همزمان می تواند ترویج معرفت دینی و فضایل اخلاقی و صنعت و کشاوزی و هنر و … باشد.

مدیرکل دفتر مطالعات و برنامه ریزی فرهنگی وزارت ارشاد در ادامه گفت: نگرانی ما درباره روستاها خیلی زودتر از شهرها برطرف شد، چون بلافاصله پس از اعلام فراخوان تماس از روستاها شروع شد. روستایی را سراغ داشتیم که پس از اعلام فراخوان خانه خالی یکی از اهالی را کتابخانه کردند. پس از نخستین سال برگزاری در مناطقی که یک روستا برگزیده شده بود، فعالیت های کتابخوانی و کتابخانه ای افزایش پیدا کرد و امسال خوشحالیم که … روستا و آبادی عشایری  از چهارگوشه ایران رنگارنگ در جشنواره شرکت کرده اند.

سیدآبادی با اشاره به پیچیدگی‌های موجود پیش روی طرح انتخاب پایتخت کتاب ایران تصریح کرد: در الگوی طراحی شده، پرونده شهر باید به صورت مشارکتی و گروهی و با حضور نمایندگان دستگاه های دولتی و عمومی و تشکل های نشر و قلم و کتابفروشان و … تدوین می شد و در نهایت رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی به نمایندگی از دستگاه های دولتی و شهردار به نمایندگی از نهادهای مردمی و عمومی آن را امضا و ارسال می کردند، اما این کار آسانی نبود و اختلاف سلیقه ها و گرایش های مختلف در برخی از شهرها مانع می شد و خودش تمرینی برای گفت و گو بود که به حمدالله با توفیق همراه بود. در ستاد برگزاری تهران هم همین الگو اجرا می شد و از آغاز طراحی و برنامه ریزی با مشارکت نهادها و دستگاه های مختلف انجام شد  .

بنابر این گزارش، دبیر رویدادهای ترویج کتابخوانی در ادامه درباره تجربه نخستین دوره انتخاب پایتخت کتاب گفت: وقتی فراخوان اولین دوره انتخاب پایتخت کتاب و روستاهای دوستدار کتاب را منتشر کردیم، همه آن سوال ها در قالب نگرانی به جانمان افتاد. به شک افتادیم. راهش این بود که تلفن را برداریم و به مدیران شهرها زنگ بزنیم ، قانعشان کنیم که در این رقابت حضور داشته باشند. تلفن ها نگران‌ترمان کرد، آن اعتماد به نفسی که یک شهرکوچک در گوشه ای از ایران سودای دستیابی به عنوان پایتخت کتاب را داشته باشد، نبود. تازه وقتی مدیرفرهنگی شهر راضی می شد، راضی کردن شهردار و دیگر مدیران شهر کار آسانی نبود.

وی افزود: در یکی از همان اولین تماس ها مدیر یکی از شهرها که بعد پایتخت شد، گفت فکر می کنی با بودجه سالانه ۱۴ میلیون تومان شرکت کردن در چنین رقابتی خنده دار نیست؟ البته آن روز خنده دار بود، اما آن شهر آن سال شرکت کرد و درست دو شب مانده به اعلام نتایج همان مدیر محترم تلفن زد که از نتیجه چه خبر؟ گفتم این تلفنت خنده دار نیست؟ خندید و گفت: من جایزه ام را برده ام! او ۲۰ برابر بودجه سالانه اش تفاهم نامه و توافق نامه درباره کتابخوانی با دستگاه های شهرش امضا کرده بود و سال بعد که برای بازدید رفتیم بسیاری از برنامه ها عملیاتی شده بودند.

سیدآبادی همچنین گفت: امسال که اسامی ۱۰۲ شهر شرکت کننده را مرور می کردیم، نام برخی از شهرها را نشنیده بودیم. در میان آن نام های ناشناس شهرهایی بودند که تازه شهر شده بودند. حالا که ۲۰ شهر نامزد نهایی را نگاه می کنیم، شهرهایی را می بینیم که هنوز اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ندارند، اما همه نهادها و دستگاه های عمومی و دولتی و غیردولتی اش برای ترویج کتابخوانی بسیج شده اند، این شهرهای کوچک با اعتماد به نفس به رقابت با کلان شهرها آمده اند و گاهی پیش افتاده اند، زیرا اساس کار در انتخاب پایتخت کتاب ایران بر کارجمعی و مشارکت دولت و بخش های غیردولتی و ایده های ابتکاری و نو استوار است نه لزوما بر بودجه.

وی با اشاره به پایتخت سال پیش کتاب ایران گفت: امسال برای ارزیابی فعالیت های ترویج کتابخوانی در نیشابور گزارشی تهیه و در آن فعالیت ها بر اساس برنامه ها سنجیده شد و نتیجه اش حاکی از موفقیت نسبی نیشابور در اجرای برنامه هایش بود. بخشی از این ارزیابی نیز سنجش تاثیر پایتخت کتاب در ترویج کتابخوانی نیشابور بود. برای این موضوع سفارش کتاب از توزیع کنندگان، میزان فروش نمایشگاه کتاب  و همچنین میزان امانت کتاب در کتابخانه های عمومی نیشابور مورد ارزیابی قرار گرفت.

سیدآبادی در ادامه آماری از میزان افزایش فروش کتاب در نیشابور ارائه و اعلام کرد: بر اساس گزارش موسسه نمایشگاه های فرهنگی فروش نمایشگاه کتاب در نیشابور با برخی از مراکز استان مانند ارومیه، زنجان، گرگان و شهرکرد برابر و مبلغ ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال بود. نمایشگاه کتاب در نیشابور یکی از دستاوردهای انتخاب این شهر به عنوان پایتخت بود و معمولا فروش نمایشگاهی بر فروش کتابفروشی ها تاثیر منفی می گذارد، اما بر اساس گزارش تعاونی توزیع کنندگان سفارش کتاب از مراکز توزیع کتاب در سال ۱۳۹۵ نسبت به سال ۱۳۹۴ افزایش فروش داشته است.

وی افزود: در حوزه کتاب کودک و نوجوان میزان خرید کتاب از مراکز توزیع کتاب توسط کتابفروشی های نیشابور ۶۷ درصد افزایش و کتاب های عمومی بزرگسال ۲۱ درصد افزایش داشته است. بدیهی است که آمار مراکز توزیع بازار طبیعی و مردمی کتاب را دربرمی گیرد و شامل مراکز دولتی و کتابخانه ها نمی شود. هم چنین بنا بر آمار کتابخانه های عمومی نیشابور میزان امانت کتاب نسبت به سال گذشته بیش از ۲۵ درصد افزایش داشته است.

سید آبادی در پایان با بیان اینکه خوشبختانه این دو رویداد به اتفاق مبارکی منجر شده است و آن هم ارتباطات شبکه ای بین شهرها و روستاهای دوستدار کتاب است، گفت: این ارتباطات از همان دوره اول در قالب گروه های ارتباطی غیر رسمی شکل گرفت، اما از سال گذشته پیشنهاد شد که این شبکه های غیررسمی رسمیت یابند و مقدمات راه اندازی شبکه شهرهای دوستدارکتاب و شبکه گروه های ترویج کتابخوانی فراهم شد. این سه شبکه بر اساس طرحی که آماده شده در قالب یک ستاد هماهنگی فعالیت خواهند کرد و امیدواریم که با تشکیل این ستاد برگزاری این رویدادها نیز توسط آن ادامه یابد.

 

بهشتی: مردم ما درباره خود دچار توهم شده‌اند/ باید پیش‌فرض‌های غلط فرهنگی را تغییر دهیم

عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری ایران معتقد است باید پیش‌فرض‌های غلط فرهنگی در قبال جامعه خود را تغییر دهیم.

به گزارش ستاد اطلاع رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، سید محمد بهشتی در مراسم اختتامیه سومین جشنواره روستاهای دوستدار کتاب و معرفی پایتخت کتاب ایران از پیش‌‌ فرض‌های ذهنی غلط ایرانیان درباره گذشته و جامعه خود صحبت کرد و گفت: در دوره جدید به نظر می‌رسد جامعه ما دچار ذهنیت‌هایی اشتباه درباره خود شده که آنقدر تکرار شده به عنوان حقیقت بدیهی مورد قبول قرار گرفته است. مثلا می‌گویند ایرانیان حافظه تاریخی ندارند. مردم ایران شفاهی هستند و اهل کتاب و کتابت نیستند، این موارد آنقدر در کتاب‌های معاصر تکرار شده که همگان باور کردند.

بهشتی افزود: یک شرق‌شناس در خاطراتش تعریف می‌کند که در سفرش به ایران وقتی در یک پایگاهی برای شکار با عده‌ای همراه شده بوده شبی توجه‌اش به سخنان کارکنان و پرسنل عادی آن پایگاه جلب می‌شود که با شور و حرارت اختلافات تاریخی درباره جنگ نادرشاه در هند را مطرح می‌کردند. او صراحتا اعلام می‌کند این مباحث در انگلستان تنها در دانشگاه مطرح می‌شود و کمتر پیش می‌آید مردم عادی و عامی خود به این گفت‌وگوها بپردازند.

این چهره فرهنگی ادامه داد: یا مثلا می‌گویند ایرانی‌ها اهل کار تیمی نیستند و بیشتر در کارهای انفرادی موفق هستند اما در مستندی به نام «علف» که کوچ عشایر را روایت می‌کند ما می‌بینیم جمعیت قابل توجهی از عشایر عزیز با هماهنگی و همراهی همدیگر نزدیک به ۶۰۰ کیلومتر مسیر را طی می‌کنند و در یکی از صحنه‌ها فردی که سوار بر اسب است برای دیگران شاهنامه می‌خواند. اولا خود این کوچ نشان‌دهنده کار تیمی در جامعه ایرانی است و دوما صحنه کتابخوانی علاقه مردم به کتاب را نشان می‌دهد. اگر یک یونانی در سفری بن‌هور بخواند همه می‌گویند او چه آدم فرهنگی است ولی این نمونه‌های داخلی را نمی‌بینند.

بهشتی در رد نظریه شفاهی بودن مردم ایران نیز اظهار داشت: دهه ۶۰ آقای علی‌محمدی در وزارت‌ارشاد اقدام به جمع‌آوری نسخ خطی کرده‌اند؛ تصمیم بر این بود که با استفاده از تکنولوژی آن زمان که میکروفیلم محسوب می‌شد به نقاط مختلف کشور بروند و از نسخ خطی کپی تهیه کنند. برای تمرین و شروع به مازندران رفتند تا شاید با تعداد کمتری نسخ خطی مواجه شوند اما در نهایت وجود ۹ هزار نسخه خطی آنها را یکسال در این شهر ماندگار کرد. آیا این نشان‌دهنده حافظه تاریخی و غیرشفاهی مردم ایران نیست.

عضو شورای‌عالی میراث فرهنگی و گردشگری ایران ادامه داد: همان‌طور که اشاره کردم مردم ما درباره خود دچار توهم شده‌اند، مخصوصا در عصر معاصر و در حوزه رویکردهای فرهنگی اتفاقی که سال گذشته در نیشابور افتاده و ما از اینقدر توجه به کتاب در این شهر تعجب کردیم که نشان‌دهنده این است که ذهنیت درستی به جامعه و ملت خود نداریم؛ یعنی پیش‌فرض‌های ما غلط است. پروژه‌ای مثل انتخاب پایتخت کتاب ایران به نظرم ظرفیت‌هایی جالبی از نگاه فرهنگی مردم ما را آشکار می‌کند و ظرفیت واقعی جامعه را به ما نشان می‌دهد. این رویدادها می‌گوید که باید از تلقین‌ها که به صورت بدیهی درآمده دوری کنیم و سعی کنیم حقیقت را کشف کنیم.

او یادآور شد: ملتی که چنین پیشینه تاریخی دارند و حتی در شهرهای کوچک ما تعداد قابل توجهی چهره فرهنگی حضور دارند مگر می‌شود اهمیتی به فرهنگ ندهد؟ تلقی‌های ما در این عرصه نادرست است و باید نسبت به آنها تجدیدنظر کنیم. پیشنهاد می‌کنم برای اصلاح روند کتابخوانی نیز از عبارت «اهل کتاب بودن» استفاده کنیم. درست مثل اهل اصفهان بودن، اهل ایران بودن و … این اهلیت جامعیت بیشتری دارد که بعد فرهنگی کتابخوانی را حکایت می‌کند.

همچنین دبیرکل نهادکتابخانه‌های عمومی سراسر کشور نیز در این مراسم تاکید کرد: یکی از جلوه‌های امید، تدبیر و تدبر هم‌افزایی فرهنگی و وحدت فرهنگی است که این برنامه به خوبی آن را در این سه سال نشان می‌دهد. تمام دستگاه‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی در شهرهای مختلف کشور برای رقابت در جشنواره پایتخت کتاب ایران و روستاهای دوستدار کتاب تلاش می‌کنند؛ فارغ از اختلاف‌ها و تفاوت در سلیقه‌ها و این نشان می‌دهد که کتاب و کتابخوانی چقدر می‌تواند در حل معضلات جامعه به ما کمک کند.

علیرضا مختارپور ادامه داد: اگر قرار باشد اختلاف سلیقه سیاسی به همه حوزه‌ها و حتی حوزه فرهنگ کشیده شود آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ما گسترش پیدا می‌کند اما اگر مثل شهر نیشابور تمام دستگاه‌ها اعم از اجتماعی، سیاسی و فرهنگی برای اعتلای فرهنگ و مطالعه تلاش کنند به نظرم به‌زودی نه فقط پایتخت‌های کتاب در ایران تعدادشان زیاد می‌شود بلکه به عنوان «کشور پایتخت کتاب» در جهان معرفی می‌شویم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: اگر قرار است در این کشور اتفاقی بیفتد، آن اتفاق باید از ریل کتاب بگذرد

مراسم پایانی سومین جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب با حضور رضا صالحی‌امیری‌ وزیر فرهنگ، سیدعباس صالحی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ، علیرضا مختارپور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و نمایندگان شهرها و استان‌های مختلف در تالار وحدت برگزار شد.

به گزارش ستاد اطلاع رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، سیدرضا صالحی امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین پایانی سومین جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب، برنامه‌ریزان و مروجان کتابخوانی را نمادی از ایران فرهنگی خواند و گفت: در این جریان تمام اقوام و مذاهب جمع شده‌ایم تا سخن از کتاب و کتابخوانی بزنیم و امیدواریم این حرکت که یک رقابت سالم است منشأ تحولات مهم فرهنگی در کشور باشد.

وی افزود: اگر قرار است در این کشور اتفاقی بیفتد، آن اتفاق باید از ریل کتاب بگذرد و اتفاق در حوزه کتاب با انسان و انسانیت شکل می‌گیرد؛ انسان فرهنگی.

وزیر فرهنگ تمام شرکت‌کنندگان در این جشنواره را برگزیده خواند و گفت: این جشنواره از تمام جشنواره‌های دیگر که دارای زرق و برق بیشتری هستند، زیباتر بود، چرا که صفای بیشتری در آن وجود داشت.

صالحی‌امیری با اشاره به خدمات معاونت امورفرهنگی در سه سال گذشته گفت: امروز حرکتی قابل‌توجه در سطح کشور آغاز شده و معاونت امورفرهنگی در چند سال اخیر توانسته است در سراسر کشور شور و نشاط ملی در حوزه کتاب ایجاد کند. همچنین وجود ۳۲۰۰ کتابخانه عمومی در سراسر کشور، ۱۲هزار کتابخانه در مساجد و بیش از ۲۷هزار کانون فرهنگی در مساجد از ظرفیت‌های فرهنگی در کشورمان به شمار می‌آیند.

وی گفت: کتابخانه‌ای به انس با کتاب نیاز دارد. امروز دیگر هیچ توجیهی برای کتاب‌ نخواندن وجود ندارد. ما می‌توانیم با کمترین هزینه و بیشترین ایجاد انگیزه جریان کتابخوانی را ارتقا دهیم. چرا که توسعه از فرهنگ و انسان‌ فرهنگی آغاز می‌شود.

صالحی امیری درباره انتخاب بوشهر به عنوان سومین پایتخت کتاب ایران گفت: بوشهر یک ایران کوچک است که مردمان نجیب، سختکوش و بافرهنگ دارد. آنچنان که این شهر نگینی درخشان در تمدن ایران است و ما به آن افتخار می‌کنیم.

آرمان آرین: مدرسه، بهترین زمان برای ترویج کتابخوانی

از سلسله یادداشت های ترویج کتابخوانی در روزنامه وقایع اتفاقیه

آرمان آرین؛ نویسنده: هر اندازه هم که برای کتابخوان‌شدن مردم ایران راهکار ارائه بدهیم، نهایت موضوع این است که مردم به دانستن، احساس نیاز کنند و لزوم رفع نیازهای خود را از مسیر خواندن دنبال کنند. فکر می‌کنم بخشی از این مسئله، می‌تواند ذاتی یک جامعه باشد و بخش دیگر آن هم اکتسابی. مقصود از بخش ذاتی این است که شاید بعضی از جوامع به خاطر کهن‌بودن‌ و داشتن فرهنگ شفاهی غنی، احساس کنند به مطالعه نیازی ندارند؛ در‌صورتی‌که این فکر اشتباه است. در عوض برخی جوامع که عمر کوتاه‌تری دارند، این احساس نیاز یا این هوشمندی را دارند که نیازهای خود را از مسیر مطالعه برطرف کنند.
فکر می‌کنم نخستین راه درباره ترویج کتابخوانی در جامعه ما این است که می‌توان در ۱۲ سال مدرسه، درصد بالایی از بچه‌های این کشور را کتابخوان بار آورد چون این مسئله‌ای است که در اوضاع فعلی نمی‌توان بر دوش پدر و مادرها گذاشت؛ اغلب آنها چون خودشان کتابخوان نیستند، نمی‌توانند بچه‌های کتابخوان تربیت کنند.
بنابراین، بهترین راه برای آموزش‌وپرورش کودکان سرزمین ما، وزارت آموزش‌وپرورش است که می‌تواند به جای اینکه ۱۲ سال تمام، این بچه‌ها را بیاورد و ببرد – که اغلب هم بی‌ثمر است و اتفاق ژرفی در آنها نمی‌افتد- دانش‌آموزان را به بهترین شکل به مشاغل و حرفه‌های مختلف هدایت کند و ساعت‌های اغلب بی‌خاصیت انشا، ادبیات، پرورشی و… را صرف علاقه‌مند کردن کودکان به کتابخوانی کند.
یادم هست که خانم محبوبه نجف‌خانی و دوستانشان در یکی از مدرسه‌های تهران، زحمت ترویج کتابخوانی را کشیده بودند. نتیجه کار آنها نشان می‌داد که وجود یک راهنما و مربی کارکشته در این زمینه، تا چه حد می‌تواند باعث تشویق بچه‌ها به کتابخوانی شود. در مدارسی که کارهای مشابه انجام شده، فارغ از سیستم آموزش‌وپرورش – که اصلا بر مبنای کتابخوانی بنا نشده و کتاب‌های ادبیات و تاریخش، هر روز از نظر محتوا لاغرتر و رنجورتر می‌شوند – گروهی از بچه‌ها به‌سمت کتابخوانی راهنمایی شده‌اند. این نشان می‌دهد که مدرسه جایی برای آغاز کتابخوانی است. وقتی یک نسل کتابخوان در مدرسه‌ها پرورش پیدا کند، فردا قشر جوان این مملکت را خواهد ساخت؛ آن‌وقت می‌توان درباره نسل بعدی، این انتظار را داشت که کودکان کتابخوانی تربیت کند. در کل، ترویج کتابخوانی باید از مهدکودک، پیش‌دبستانی و دبستان آغاز شود، تا بشود در یک روند ۳۰،۲۰ ساله، امیدوار بود که تغییری در کتابخوانی نسل‌ها داشته باشیم.
بنابراین، ترویج کتابخوانی زنجیره‌ای است با حلقه‌های در کنار هم و به‌هم پیوسته، که به نظر من، حلقه آغازین آن، آموزش‌وپرورش است و بعد، دانشگاه و دیگر نقاط مرتبط در جامعه نظیر سازمان‌ها، وزارتخانه‌ها، تلویزیون، رادیو و سینما که قطعا می‌توانند تأثیرگذار باشند. زمانی‌ که سنگ‌بنای فکری یک نسل، به‌درستی گذاشته شود، در ادامه نیز می‌توان انتظار داشت که در چند دهه، تغییر فرهنگی مطلوبی برای آن سرزمین رخ بدهد.
***
اتفاقاتی مانند جام باشگاه‌های کتابخوانی و انتخاب پایتخت کتاب ایران، خیلی خوب هستند، به شرط اینکه معلق در هوا و خلأ نبوده و پیوسته به زنجیره ترویج کتابخوانی باشند؛ نه اینکه ایده خوبی باشد مثل خیلی از رویدادهای فرهنگی دیگر در این کشور که همچون یک تک‌مضراب، بیاید، بگذرد و برود. این حرکات اگر در کنار زنجیره آموزش‌وپرورش و آموزش عالی اتفاق بیفتند، مسلما می‌توانند تأثیرگذار بوده و فردای اندیشگی و فرهنگی ایرانیان را متحول کنند.

محبوبه نجف خانی: متولیانی که کتاب کودک و نوجوان را نمی شناسند

از سلسه یادداشت های ترویج کتابخوانی در روزنامه وقایع اتفاقیه

محبوبه نجف‌خانی؛ مترجم و مروج کتابخوانی: فعالان ادبیات کودک و نوجوان، سال‌هاست سخن از این می‌گویند که کار ترویج کتابخوانی را باید از آموزش‌وپرورش آغاز کرد. انجمن نویسندگان کودک و نوجوان سال‌هاست در‌این‌زمینه تلاش می‌کند و امسال هم از آغاز هفته کتاب تا پایان هفته اول آذر، ۷۰ نفر از اعضای انجمن، در ۷۰ مدرسه در سراسر کشور در طرح «دیدار با یار مهربان» شرکت کردند و در کنار کتابخوانی برای بچه‌ها و شرکت در جلسات پرسش و پاسخ، برای آنها درباره نویسندگی صحبت کردند. طرح دیگری که انجمن برای آن تأمین بودجه کرد، خرید صد هزار تومان کتاب‌ از سوی نویسندگان و مترجمان و اهدای آنها به مدارس بود اما متأسفانه بیشتر مدارسی که در اجرای این طرح‌ها همکاری کردند، از مدارس غیرانتفاعی بودند و از سوی مدارس دولتی، همکاری خوبی را شاهد نبودیم. در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته دنیا، کلوب‌های کتاب – که اغلب به‌صورت خودجوش تشکیل می‌شوند- پس از نظام آموزشی، نقش ترویج کتابخوانی را برعهده دارند. خانواده‌ها در همه‌جای دنیا، راه‌های نزدیک را برای بچه‌‎ها بیشتر می‌پسندند؛ بنابراین در کشورهای غربی، بیشتر کلوب‎های کتاب در مدارس ایجاد می‌شوند. کتابخانه‌های مدارس آنها فعال است و کتابداران فقط نقش نگهبان کتاب را ندارند و بهترین‌های نشر را برای بچه‌ها خریداری می‌کنند. این کتابداران با یکدیگر در ارتباط هستند، کودکان در داوری کتاب‌ها شرکت کرده و کتاب برگزیده خود را انتخاب می‌کنند اما در ایران متأسفانه به‌جز طرح «جام باشگاه‌های کتابخوانی کودکان و نوجوانان» که امسال برای اولین‌بار اجرا می‌شود، کمتر شاهد رشد و توسعه کلوب‌های کتاب بوده‌ایم. ازسوی‌دیگر، تجهیز کتابخانه‌ها هم مقوله‌ای بوده که سال‌هاست در کشور ما درباره آن صحبت می‌شود اما در عمل برای ترویج کتابخوانی، به‌ویژه در میان کودکان و نوجوانان، گام مهمی برداشته نمی‌شود چون کسانی که برای بچه‌ها کتاب انتخاب می‌کنند، عموما کتاب کودک و نوجوان را خوب نمی‌شناسند. در کشور ما همه‌ساله فهرست‌های خوبی همچون فهرست شورای کتاب کودک، لاک‌پشت پرنده، گوزن زرد، کانون پرورش فکری و… منتشر می‌شود که آموزش‌وپرورش می‌تواند برای تجهیز کتابخانه‌ها از آنها استفاده کند. متأسفانه فعالیت‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درزمینه ترویج کتابخوانی، بیشتر به اشخاصی بستگی دارد که در امور فرهنگی در رأس هستند. وقتی شخصی مثل علی‌اصغر سیدآبادی که نویسنده کودک و نوجوان است و دغدغه ادبیات کودک و نوجوان را دارد، بر سر کار باشد، شاهد انجام فعالیت‌های خوبی درزمینه ترویج کتابخوانی هستیم اما چون هیچ قانون، برنامه مدون و پیگیری‌ای دراین‌زمینه در کشور وجود ندارد، ممکن است با روی‌کارآمدن یک فرد دیگر، کل این برنامه‌‌های ترویجی به فراموشی سپرده شوند. طرح‎هایی مانند «جام باشگاه‌های کتابخوانی کودکان و نوجوانان» در ابتدا برای خانواده‌ها ناآشناست اما زمانی‌که ببینند کتابخوانی روی رفتار اجتماعی بچه‌ها تأثیر می‌گذارد، از ترویج آن حمایت خواهند کرد. اینشتین می‌گوید: «شخصا آن‌قدر که از کتاب‌های علمی- تخیلی، فیزیک یاد گرفته‌ام، از کتاب‌های فیزیک یاد نگرفته‌ام!» متأسفانه، بیشتر خانواده‌ها تصور می‌کنند بچه‎ها فقط باید کتاب‌های علمی بخوانند، درحالی‌که از خلال رمان‌ها می‌توانند رفتارهای صحیح اجتماعی را یاد بگیرند. بیشتر دانش‌آموزان المپیادی ما به‌ دلیل اینکه همیشه فقط به کتاب‌های درسی و علمی پرداخته‌اند، زمانی ‌که برای تحصیل به کشورهای دیگر می‌روند، درباره آداب اجتماعی هیچ نمی‌دانند. یک روحانی به نام اسماعیل آذری در مناطق جرم‌خیز کهگیلویه‌و‌بویراحمد توانسته است بچه‌ها را به کتابخوانی علاقه‌مند کند. خانواده‌ها هم وقتی تغییرات بچه‌های خود را دیده‌اند و شاهد پیشرفت آنها بوده‌اند، از فعالیت‌های ترویجی او حمایت می‌کنند. چنین حرکت‌هایی، شاید بتوان جامعه افسرده و پرخاشگر امروز را با ترویج کتابخوانی به آرامش نزدیک کرد. به امید آن روز.

سیدعباس صالحی مطرح کرد: انتخاب پایتخت کتاب ایران با تغییر دولت‌ها منتفی نمی‌شود

به اعتقاد سید عباس صالحی؛ طرح‌هایی مانند پایتخت کتاب ایران را کارهایی توصیف کرد که با پویش اجتماعی همراه است که تغییر دولت‌ها هم بر آنها اثر منفی نخواهد داشت.

به گزارش ستاد اطلاع رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، سیدعباس صالحی (معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) در ارزیابی سومین دوره انتخاب پایتخت کتاب ایران، گفت: هیأت داوران مرحله دوم، از میان ۱۰۲ شهر، ۲۰ شهر را برای مرحله داوری نهایی معرفی کردند. پرونده‌هایی که دیده شد و همچنین گزارشی که از پرونده‌های اولیه ارائه شد، چند نکته را به‌خوبی نشان می‌داد: افزایش کمّی شهرهای شرکت‌کننده، افزایش کمّی طرح‌ها، تنوع بیشتر طرح‌ها، کیفیت بالاتر طرح‌ها نسبت به سال قبل، قوت ضمانت‌های اجرایی طرح‌های اصلی در پیوست طرح‌ها، ارتقاء برنامه‌ریزی و ارائه طرح‌ها در شهرهای شرکت‌کننده، ازجمله این ویژگی‌ها بود.

معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: مشخص بود که ادبیات برنامه‌ریزی برای تقویت زیرساخت‌های کتاب و کتابخوانی در شهرها ارتقای خوبی پیدا کرده و این امر، مدیون تلاش‌های دبیرخانه در طول سال و برگزاری کارگاه‌های آموزشی بوده و همچنین خود شهرها که در یک رقابت سه‌ساله، سطح برنامه‌های خود را ارتقا داده بودند.

صالحی درباره ‌استمرار فعالیت جشنواره‌های ترویج کتاب‌خوانی هم گفت: یکی از مسائل مدّ نظر دوستان پیشنهاددهنده این جشنواره‌ها، این بود که کارهای بخشنامه‌ای و از بالا، دوره‌های موقت دارند. زیرا با یک جشنواره متولد می‌شوند و با یک جشنواره پایان می‌یابند. اما کارهایی که با پویش اجتماعی همراه است، تغییر دولت‌ها هم نمی‌تواند بر آنها اثر منفی بگذارد؛ چون از پایین به بالا هستند. برداشت من این است که بعد از سه سال، این پویش اجتماعی که به‌عنوان پایتخت کتاب ایران و روستاها و عشایر دوستدار کتاب شکل گرفته، مسیر خود را ادامه می‌دهد؛ به این خاطر که راه خود را در بدنه اجتماع پیدا کرده است. طبیعتاً دولت‌ها هم با توجه به نقاط قوت این مسیر اجتماعی، نمی‌توانند از آن فاصله بگیرند.

وی همچنین درباره‌ میزان مشارکت نهادهای غیردولتی در جشنواره‌های ترویج  کتاب‌خوانی گفت: با توجه به سابقه کار و تذکرات اصلاحی سال‌های قبل و کارگاههای آموزشی، مشارکت‌های اجتماعی در نمره‌دهی به شهرها اثر دارد. با همین رویکرد مشخص بود که شهرهای راه‌یافته به مرحله داوری نهایی، تلاش کرده‌اند که حداکثر ظرفیت شهرهای خود را در نظر بگیرند که ظرفیت‌های دولتی و نهادهای عمومی و خصوصی را شامل می‌شد. این شهرها با ایده‌های مختلفی تلاش کرده بودند که مجموعه‌های درگیر در ترویج کتابخوانی را به هم متصل کنند. زندان‌ها، بیمارستان‌ها، مدارس، کارخانه‌ها و سازمان‌ها و… به گونه مشهود و ملموسی، با تلاش حداکثری به هم متصل شده بودند و تلاش شده بود که نهادهای دولتی و خصوصی را به‌طور ملموسی پای کار بیاورند.

معرفی داوران جشنواره «روستاها و عشایر دوستدار کتاب»

معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، طی حکمی اعضای هیأت داوران سومین دورۀ جشنوارۀ «روستاها و عشایر دوستدار کتاب» را منصوب کرد.

معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، طی حکمی اعضای هیأت داوران سومین دورۀ جشنوارۀ «روستاها و عشایر دوستدار کتاب» را منصوب کرد.

به گزارش ستاد اطلاع‌رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، «سیدعباس صالحی» در این حکم با اشاره به سوابق فرهنگی این اعضا، بر بهره‌گیری از توانمندی‌های صاحب‌نظران عرصۀ فرهنگ در داوری پرونده‌های ارسالی به این جشنواره تأکید کرد.

۱۰ عضو این هیأت داوران، متشکل از «عبدالمهدی مستکین» مدیر گروه فرهنگ کمیسیون یونسکو در ایران، «حجت‌الله غلامعلی»  معاون اجتماعی- فرهنگی مرکز مطالعات برنامه‌ریزی سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های  وزارت کشور، «اسماعیل جانعلی‌پور» معاون فرهنگی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، مهندس «رضا بزرگر»  معاون دفتر فرهنگی توسعۀ روستایی و مناطق محروم نهاد ریاست‌جمهوری،
«سیدابوالفضل هاشمی» مدیرکل کانون‌های فرهنگی- هنری مساجد، «فریبرز خسروی» رئیس انجمن کتابداری ایران، «روح‎الله منوچهری» کتابدار و نمایندۀ روستای «لایزنگان» از روستاهای برگزیدۀ دورۀ پیشین جشنواره، «مصطفی رحماندوست» شاعر و نویسنده، «ندا موحدی‌پور» مدیرمسئول «خانۀ کتابدار» از تشکل‌های فعال در حوزۀ ترویج کتابخوانی و «حمید عبداللهیان» استاد گروه علوم ارتباطات دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، کار داوری نهایی سومین دورۀ جشنوارۀ روستاها و عشایر دوستدار کتاب را برعهده خواهند داشت.

مرحلۀ نهایی داوری این جشنواره به‌ زودی برگزار خواهد شد و ۱۰ روستای برگزیده‌ی دوستدار کتاب معرفی خواهند شد.

غیاثی: «فرشته کتابخوان» و «بازارچه کتاب و نشر» طرح‌های کتابخوانی در یزد است

علی غیاثی‌ندوشن گفت: اداره‌ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد با ارائه طرح‌های متنوعی از جمله «فرشته کتابخوان» در سومین دوره جشنواره «پایتخت کتاب ایران» ظرفیت خود در حوزه کتاب و کتابخوانی را به نمایش می‌کشد.

«پایتخت کتاب ایران» و «روستاها و عشایر دوستدار کتاب» از جمله طرح‌های مروج کتابخوانی هستند که تاکنون دو دوره از آن‌ها با همت و حمایت معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شده‌ و سومین دوره آن‌ها در سال جاری در حال برگزاری است.

به گزارش ستاد اطلاع رسانی رویدادهای ترویج کتابخوانی، علی غیاثی‌ندوشن در این باره اظهار کرد: جشنواره «روستاها و عشایر دوستدار کتاب» از چند منظر قابل توجه است؛ نخست این‌که اصل توجه به روستاها بسیار خوب است و شاید بتوان گفت ما بعد از انقلاب به عمران و امکاناتی مانند آب، برق، جاده و گاز و امثال این‌ها توجه کردیم اما کمتر به فرهنگ و هنر و صنایع روستایی توجه شده است. بنابراین این جشنواره می‌تواند رقابت سالم میان روستاها و روستائیان ما در بحث مطالعه و ترویج کتابخوانی ایجاد کند و مشارکت سایر سازمان‌های دولتی و غیردولتی مانند شوراهای اسلامی و دهیاری‌ها را به دنبال خواهد داشت. و از این نظر این نهادها به عنوان حامیان کتاب و کتابخوانی عمل می‌کنند.

مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد ادامه داد: توجه به مطالعه در روستاها می‌تواند برکات زیادی داشته باشد و پایه و مبنایی برای حل سایر مسائل و مشکلات اجتماعی و اقتصادی و ارتقاء سطح اطلاعات و آگاهی روستائیان باشد و بخشی از اوقات فراغت روستائیان با کتابخوانی پُر می‌شود.

غیاثی‌ندوشن بیان کرد: اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد در سومین دوره جشنواره «روستاها و عشایر دوستدار کتاب» شرکت کرده که ۶۷ اثر از سراسر استان دریافت کرده است. در بهمن‌ماه پس از داوری و ارزیابی آثار، روستاهای برگزیده اعلام می‌شوند.

مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد افزود: جشنواره «پایتخت کتاب ایران» نیز بهانه‌ای برای پرداختن به مطالعه و کتاب و هویت‌بخشی شهرهای ما بر پایه کتاب و کتابخوانی است.

وی اظهار کرد: ارائه برنامه‌های خلاقانه و بدیع و استفاده از ظرفیت‌ها و استعدادها در اجرای این طرح است که اتفاق می‌افتد و ما شاهد رقابت شهرهای زیادی در این مسیر بوده‌ایم که نفس این حرکت ارزشمند است.

غیاثی‌ندوشن افزود: ویژگی مهم جشنواره «پایتخت کتاب ایران» این است که ظرفیت و امکانات سازمان‌های مختلف و تشکل‌های غیردولتی متعددی را به‌کار می‌گیرد و شهرهایی مانند یزد که از ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و میراث باستانی برخوردار است، می‌توان از این زیرساخت‌ها هم در راستای اهداف این طرح استفاده کرد.

مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد ادامه داد: خوشبختانه همکاری شهرداری، شورای شهر، میراث فرهنگی و دیگر سازمان‌ها هم خیلی خوب است و این فرهنگ همکاری می‌تواند در موفقیت و توسعه و تعمیق این طرح کمک کند.

وی عنوان کرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد با اهداف رونق صنعت نشر در یزد به ویژه توجه به ضرورت سودآوری اقتصادی نشر و فروش کتاب، مشارکت دادن بخش‌های به‌ظاهر غیرفرهنگی شهر به ویژه صنایع در فعالیت‌های مرتبط با کتاب و کتابخوانی و همچنین اتصال زنجیره نشر در یزد با نویسندگان، ناشران و… در سایر نقاط در سومین دوره جشنواره «پایتخت کتاب ایران» شرکت کرده است.

غیاثی‌ندوشن افزود: تقویت تفکر انتقادی از طریق رونق کتابخوانی به ویژه در میان کودکان، استفاده از کتاب به عنوان محور ارتباط و گفت‌وگوی بخش‌های مختلف جامعه در راستای تلطیف فضای روابط میان گروه‌های مختلف و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی تنوع هویت‌های فرهنگی و همچنین استفاده از کتاب به عنوان نیرویی برای معرفی شهر یزد و تقویت گردشگری این شهر از دیگر اهداف اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی این استان برای شرکت در جشنواره «پایتخت کتاب ایران» به شمار می‌آیند.

مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد بیان کرد: در این دوره از جشنواره مذکور ۸ برنامه پیشنهاد شده است که عبارتند از «یزد شهر دانایی»، «پازل دانایی»، «موسیقی کتاب»، «گردشگری ادبی»، «بازارچه کتاب و نشر»، «جشنواره بازآفرینی متون کلاسیک آذر»، «فرشته کتابخوان» و «تخفیف عوارض شهرداری برای فعالان کتاب».

وی توضیح داد: به طور مثال برنامه «فرشته کتابخوان» در مدت یک سال و در میان مدارس نواحی یک و دو آموزش و پرورش استان یزد اجرا می‌شود. برای اجرای این طرح فعالیت‌هایی همچون ایجاد ایستگاه‌های کوچک مطالعه در کنار کتابخانه‌ باز، انتخاب دانش‌آموزان فعال حوزه کتاب و کتابخوانی به عنوان «یار مهربان»، «ایجاد بوردی در سالن مدرسه به نام «فرشته کتابخوان» برای نصب پیام‌های ترویج کتابخوانی، مطالعه نمادین معلمان و مسئولان مدرسه در ایستگاه‌های مطالعه در زنگ تفریح، بازدید از کتابخانه‌های عمومی سطح شهر و آشنایی با نحوه عضویت و امانت گرفتن کتاب‌ها و ارائه داستان‌های کتاب به صورت نقاشی، نمایش و… پیشنهاد شده است.

«پایتخت کتاب ایران» عنوان طرحی است که بر مبنای آن هر سال شهری به‌عنوان پایتخت کتاب ایران انتخاب می‌شود. بخش‌هایی از این طرح، از پایتخت جهانی کتاب الگوبرداری شده، اما از نظر ساختار اجرایی همخوانی‌های زیادی با شرایط فعالیت فرهنگی در ایران پیدا کرده است. در نخستین سال رقابت میان شهرهای ایران برای کسب عنوان پایتخت کتاب، «اهواز» با مشارکت نهادهای غیردولتی همچون کانون آموزش شهروندی برای توسعه (کاشت) موفق به اخذ این عنوان شد. در سال دوم «نیشابور» توانست این عنوان را از آن خود کند.

جشنواره «روستاها و عشایر دوستدار کتاب» نیز برنامه‌ای است که هر سال با محوریت معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با همکاری مجموعه‌ای از دستگاه‌های دولتی و غیردولتی اجرا می‌شود. بر این اساس هر سال ۱۰ روستا یا آبادی عشایری بهعنوان روستاها و عشایر دوستدار کتاب معرفی می‌شوند. برای شرکت در این جشنواره، روستاها باید ضمن معرفی ویژگی‌های خاص فرهنگی و اجتماعی روستا، مجموعه فعالیت‌ها، طرح‌ها و برنامه‌های اجرایی خود را برای تقویت زیرساخت‌های کتابخوانی و ترویج عمومی کتاب در روستا معرفی کنند.